Ang Bayan ng San Pedro

      Sang-ayon sa matatandang ulat na nakalap ng may akda, ang bayan ng San Pedro ay natatag at nagkaroon ng pagsasarili noong taong 1725.

      Sinasabi sa mga talang tinipon, na ito ay dating bahagi ng bayan ng Cabuyao. Ang lupang ito ay isang malawak na asyenda na ipinagkaloob ng Hari ng Espanya kay Don Esteban Rodriguez de Figueroa bilang gantimpala sa pagtatagumpay nito sa ipinadalang armada sa Sulu ng panahon ng pananakop.

       Ang nasabing asyenda ay pinamahalaan ni Don Esteban hanggang sa siya ay bawian ng hiram na buhay. Ang naiwan niyang lupain ay pinangasiwaan ng mga paring Heswita.

      Sa isa ring salaysay ay sinasabing ang bayan ng San Pedro ay napatatag bago pa dumating ang mga Kastila. Noong panahong iyon ang pangalan ng bayan ay San Pedro Tunasan. Pagkalipas ng mga taon ang Tunasan ay napahiwalay at nasakop ng Lalawigan ng Laguna.

      Sinasabing karamihan sa mga tao sa bayang ito ay mayayaman at magsasabong. Lahat halos ng mga bahay dito ay may mga tinaling manok at hindi nawawala sa sabungan tuwing Linggo at mga araw ng pintakasi.

      Minsan ay nagkaroon ng karamdaman si Don Pedro kaya't hindi siya nakapunta sa sabungan nang dumating ang araw ng Linggo. Hinanap siya ng mga Kastila, itinanong siya sa mga taong nasasa loob ng sabungan, ngunit walang makapagsabi kung saan naroroon ang hinahanap.

      Ang mga Kastila nang panahong iyon ay nagpupumilit na matuto ng wikang Tagalog, ngunit palibhasa'y hindi hirati ang kanilang dila sa pagbigkas ng ating wika, karamihan sa kanilang bigkas na salita ay hindi wasto. Marami sa mga pangyayari sa pagkakaroon ng mga pangalan ng nayon at bayan o maging bagay man, hindi lamang sa lalawigan ng Laguna kundi gayon din sa buong kapuluan, ang bunga ng hindi wastong pagbigkas at di pagkakaintindihan ng mga katutubo at ng mga dayuhan.

      Sa pangyayaring ito ay maling bigkas ang ginagamit sa pagtatanong. Sa halip na ang tanong ay "saan naroroon si Pedro?", ang nasambit ng mga Kastila ay "San Pedro", na namalaging gayon hanggang sa ito'y maging bukang bibig na lamang at tuluyang maging pangalan ng pook na kanilang kinaroroonan. Alalaong baga'y, ang maling salita at pangalan na binigkas at iniukma ng mga dayuhan, na pinilit nating ituwid ang baybay ay bigkas ay bunga ng mga gawi ng dila ng mga manankop.

      Ang bayan ng San Pedro sa simula ay kawili-wili at nakaakit sa mga taong dumarayo. Ang bayan ay nakatayo sa tabi ng lawa. Ang lupa sa mga bukirin ay mataba at nababagay sa mga halaman.

      Ang pangunahing tanim ng magbubukid ay palay at ang mga kataasan ay tinataniman nila ng gulay at mga halaman na madaling pakinabangan. Ang mga nanininrahan sa baybay ilog at bayabay dagat ay masisipag na magingisda. Sila ay nag-aalaga rin ng pato at itik na siya nilang pinagkukunan ng itlog na ginagawang balot at penoy. Sila ay mahuhusay sa pagluluto ng penoy at balot. Sa katunayan, dinarayo ito ng mga taga-karatig nayon upang bumili lamang ng itlog na penoy at balot.

      Masisipag din ang mga taga-San Pedro. Sa pagtatanim ng puno ng sampaguita, sila'y kumikita ng sapat na salapi. Ang mga kuwintas na sampaguita na ipinagbibili sa kabayanan at maging sa lansangan ng Maynila ay karaniwang nagbubuhat sa San Pedro.

      Ang mamamayan sa San Pedro ay masasabi ring may magandang ugaling minana sa kanilang mga ninuno. Sa pagtanggap ng mga kasamahan at bisita ay ipinagkakapuri ng sino mang nakarating dito. Malaki ang pag-ibig at paggalang ng mga tao rito, sa Diyos. Kahi silay hindi natitigil sa kanianag gawain sa bukid at sa sariling tahanan, binibgyan din nila ng puwang ang pagsimba at pakikinig ng misa kung araw ng linggo at araw ng mga pangilin.

       Hindi pa rin naaalis sa kanila ang mga pamahiin na minana pa sa mga yumaong ninuno. Maging sa pagtatanim ng palay o ano mang uri ng halaman, sa pagpapabinyag at pagpapakasal ng kanilang mga anak ay bibigang pansin ang mga pamahiin ng sa gayon ay mag-ani ng sagana o dili kaya'y maging matalino ang kanilang mga bunso at maging manlad sa pamumuhay ang mga kinasal.

      Ang bayan ng San Pedro ay isa sa mga bayan sa lalawigan ng Laguna na nahahanay sa ikaapat na uri ng bayan. Sa nakaraang Taong Piskal, 1969-1970, ang pamahalaan ay nakalikom ng kitang may P224,652.81. Ito ang siyang ginagamit sa pagpapagawa ng mga lansangan, pagpapatayo ng bahay paaralan at paglalagay ng mga padaluyang tubig upang ang mga ito mailigtas sa mga sakit na nanggagaling sa tubig.

      Ang San Pedro ay sumasaklaw sa 2,265 ekytaryang lupain na pinaghati-hati sa pook na kinatatayuan ng bayan at sa anim na nayon. Ang lupaing ito ang siyang pinaninirahan at pinagkakabuhayan ng mga 32,913 mamamayan.

      Ang anim na nayon ng San Pedro ay ang sumusunod:
    

      1.Cuyab
      2.Landayan
      3.San Antonio
      4.San Roque
      5.San Vicente
      6.San Niño
     

T.g ukab 'a big bite'
T.g landay 'shallow'
(Kast.)
(Kast.)
(Kast.)
(Kast.)


(Provincial Library-Laguna)