Generic placeholder image

Heading

Donec sed odio dui. Etiam porta sem malesuada magna mollis euismod. Nullam id dolor id nibh ultricies vehicula ut id elit. Morbi leo risus, porta ac consectetur ac, vestibulum at eros. Praesent commodo cursus magna.

View details »

Generic placeholder image

Heading

Duis mollis, est non commodo luctus, nisi erat porttitor ligula, eget lacinia odio sem nec elit. Cras mattis consectetur purus sit amet fermentum. Fusce dapibus, tellus ac cursus commodo, tortor mauris condimentum nibh.

View details »

Generic placeholder image

Heading

Donec sed odio dui. Cras justo odio, dapibus ac facilisis in, egestas eget quam. Vestibulum id ligula porta felis euismod semper. Fusce dapibus, tellus ac cursus commodo, tortor mauris condimentum nibh, ut fermentum massa justo sit amet risus.

View details »

Liham mula sa nakaraan: Ang hiwaga ng Laguna copperplate

          Ang Laguna copperplate ay natagpuan sa Ilog ng Lumbang, Barangay Wawa, Lumban, Laguna, noong 1989, ni Ernesto Lacerna Legisma, isang conveyor operator ng buhangin sa pampang ng ilog.
 
          Ito ay hiningi sa kanya ng isang antique dealer at nakarating ang metal sa National Museum of the Philippines kung saan ito ay naisalin at naunawan mula sa kakaibang sistema ng sulat nito. Ang mensahe sa metal ay gawa sa sistemang kawi o kavi, isang sistema ng pagsulat na nagmula sa Java at laganap sa matandang kabayanan sa Timog Silangang Asya mula ika-800 hanggang ika 1500 AD.
 
          Ayon sa mga iskolar, ang kawi ay hawig sa Pallava script na gamit ng mga Tamil sa India at Sri Lanka. Ang pinakamatandang sulat-kawi ay natagpuan sa kaharian ng Singhasari sa Timog Java, at sa emperyo ng Majapahit.
 
          Ang Laguna copperplate ay patunay na may kaugnayan ang Pilipinas sa mga tanyag na lumang kaharian at emperyo sa Timog Silangang Asya.
 
          May laking 20x30 cm. (8x12 in.), ang manipis na copperplate ay may sulat na ipinukpok (embossed). Ang mensahe ay nagsasaad ng petsang Abril 11, 900 CE sa Gregorian Calendar. Dito ay pinapalaya na sa pagkakautang ang mga anak ni Namwaran sa pagkakautang ng ginto.
 
          Binanggit din sa copperplate ang mga lugar tulad ng Tondo, Paila (sa Norzagaray), Binuwangan (sa Obando), Pulilan (sa Bulacan), at Mdan (dating kaharian ng Medang sa Java).
 
          May ilang nagsasabi na ang ang kahulugan ng Paila na binangit sa copperplate ay “Pila” na bayan sa tabi ng Laguna de Bay. At ang Pulilan na nabanggit ay dating pangalan ng Laguna de Bay. Ang binabanggit na Puliran Kasumuran ay may kahulugan na “pinagmulan  ng lawa.” Ang tinutukoy na lugar ay mula Nagcarlan sa Probinsya ng Laguna hanggang Mauban sa Probinsya ng Quezon.
 
          Ang Binwangan na nabanggit ay hindi sa Obando. Ang totoong Binwangan, di-umano, ay ang Binwangan, Capalonga, Camarines Norte. Ang lugar na ito ay kalapit ng Paracale na kilalang bayang pinanggagalingan ng ginto noong unang panahon hanggang ngayon. Sa matatandang kasulatan, ang Paracale at Capalonga ay bahagi ng Katagalugan.
 
          Ayon rin sa mga bagong pag-aaral, ang Laguna copperplate ay nagsasaad ng pag-iisang dibdib ni Jayadewa at Namwaran. Ang ebidensya at ang katagang “dikrama,” na ang kahulugan sa Javanese ay “pakasalan.”
 
          Dahil sa mga makabagong interpretasyon na batay sa bagong ebidensya, marami ang naniniwalang kailangang magkaroon ng ibayo pang pag-aaral at pangangalap ng mga artifacts mula sa mga kilalang matatandang pinagbayanan na nabanggit sa Laguna copperplate.
 
          Sa pagdiriwang ng Araw ni Francisco “Balagtas” Baltazar ngayong ikalawa ng buwan ng Abril, 2013, hindi dapat malimutan ang wikang minsan ay nagbuklod sa ating mga ninuno noong unang panahon at siya ring patunay na ang mga Filipino noon pa man ay may kaunlaran at kulturang dapat ipagmalaki.